Blog Arşivleri

BOR ÜRÜNLERİ

BAŞLICA BOR ÜRÜNLERİ

 

Bu yazımızda endüstride kullanılan en önemli bor bileşikleri ve bor türevlerini inceleyeceğiz.bunlardan ilki olan ve en çok üretilen boraks ile başlayıp,daha spesifik ürünler olan hidrürlere  kadar elde edilişlerini kısaca anlatacağız.

BORAKS (Na2B4O710H2O): endüstride en çok kullanılan bor ürünüdür.ayrıca doğada çok büyük rezervler halinde bulunur.refine boraks :

Doğal borakstan (doğada bulunan halinden),kernitten (razorit de denir , Na2B4O74H2O), kolemanitten (Ca2B6O115H2O) ,üleksitten (NaCaB5O98H2O) , pandermitten (CaB10O197H2O),  ve boraks ihtiva eden göl sularından çeşitli yöntemlerle elde edilir.

Ancak elde ediliş yöntemlerine göre farklılık gösterirler.kernit ya da doğal borakstan veya göl  sularından elde edilirken suda çözünme metodu ile elde edilirler.kolemanit,üleksit,  pandermit gibi  kalsiyum boratlardan elde edilirken soda ve sodyum birkarbonat bileşikleri eşliğinde bir dizi reaksiyonlar sonucu elde edilirler.dolayısıyla kalsiyum boratlardan elde edilmesi zor ve masraflı bir iştir.

SODYUM TETRABORAT PENTA HİDRAT(Na2B4O75H2O): görüldüğü üzere borakstan tek farkı ihtiva ettiği su molekülleri oranıdır.dolayısıyla boraks elde ederken eğer sıcaklığı 60 0C nin üstünde tuttukları vakit suyun bir kısmı uçmakta ve pentaborat halini almaktadır.

SUSUZ BORAKS (Na2B4O7): boraksın kademeli olarak çok yüksek sıcaklıklara kadar ısıtılması ile elde edilir.

BORİK ASİT(H3B4O7):yine en çok kullanılan bor ürünlerinden biridir.kolemanit ya da kernitten bir dizi kimyasal reaksiyon sonucu elde edilirler.yine göl sularından boraks eldesi sırasında yan ürün olarak borik asit ürünü de elde edilebilmektedir.

BORTRİOKSİT(B2O3): susuz borik asitte denir.borik asidin ısıtılması ile elde edilir.basınç ve vakum altında 260-270 0C ye kadar ısıtılması ile elde edilir.

SODYUM PERBORAT (NaBO2H2O23H2O):temizlik maddelerinin ana ürünlerinden biri olan perborat, iki yöntemle elde edilir.

Kimyasal yöntem:boraks,hidrojen peroksit ile bazik ortamda muamele edilir.

Elektroliz yöntem: boraks ve soda anot platin ve katot demir varlığında elektrolizi ile elde edilir.

ELEMENTER (SAF) BOR: saf B eldesi için yine en önemli yöntem elektroliz yöntemidir.ergimiş potasyum klorür,potasyum fluoborat ve bortrioksit varlığında , grafit kaplı tank anot ve düşük karbonlu çelik de katot olarak kullanılarak elektroliz edilirler.bunun sonucunda anotta (tank) klor ve katotta (çelik elektrot) bor elde edilir.ve bu bor %99 saflıkta elde edilmiş olur.

BOR KARBÜR (B4C):çok dayanıklı bir bor ürünüdür.fiziksel ve kimyasal etkilere karşı çok dirençli olduğu tespit eidlmiştir.borik asit,CaCO3 ,petrol koku ile ısıtılarak elde edilir.

BOR NİTRÜR (BN): azot,azotlu oksijen be amonyaklı ortamda bor elementi ile muamele edilerek elde edilmiştir.

BRORÜRLER: toz haklindeki borun ,çeşitli metallerle (Fe,Co,Ni,Al….) yüksek sıcaklık ve vakum altında reaksiyonu ile elde edilmişlerdir.

HİDRÜRLER:borun hidrojen ile yaptığı bileşiklerdir.jet ve roket yakıtı imalinde kullanılmaktadırlar.

Yukarıda saydığımız ve basitçe elde edilişlerini anlattığımız bor ürünlerinin kullanım alanları oldukça geniştir.hayatımızın her safhasına bu bor bileşiklerinin kullanılarak elde edildiği ürünleri kullanmaktayız.bir sonraki yazımızda bunlardan bahsedeceğiz.

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.